Γράφει η διατροφολόγος Εβίτα Στόκα

Η διατροφική εκπαίδευση των παιδιών ξεκινάει με την ενσυνείδητη διατροφή. Η ενσυνείδητη διατροφή είναι ένας τρόπος κατανάλωσης φαγητού που εστιάζει στην εκτίμηση του φυσιολογικού αισθήματος πείνας και πληρότητας του σώματος. Ουσιαστικά, προτρέπει το άτομο να τρώει όποτε πεινάει και να σταματάει όποτε αισθάνεται επάρκεια και κορεσμό. Υπάρχουν κάποιες βασικές αρχές της ενσυνείδητης διατροφής που περιλαμβάνουν την απόρριψη της κουλτούρας της «δίαιτας», την ανάπτυξη υγιούς σχέσης με το φαγητό, την αποφυγή στερητικών κανόνων ή αποκλεισμού ομάδων τροφίμων, κ.α.

Στο πλαίσιο της παιδικής διατροφής, η ενσυνείδητη διατροφή έχει στόχο την εκπαίδευση του παιδιού ώστε να ακούει το σώμα του, να είναι πιο δεκτικό σε νέες τροφές, καθώς και να αποφευχθεί η συσχέτιση ηθικής και φαγητού (όπως κέρασμα για δωροδοκία, καλό-κακό τρόφιμο κλπ). Σκοπός είναι να προληφθούν οι διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές που δυστυχώς ακμάζουν στη σημερινή νεολαία.

Η αλήθεια είναι πως τα παιδιά γεννιούνται με τη δυνατότητα να θρέφονται ενσυνείδητα. Ωστόσο στην πορεία, πρακτικές όπως πίεση να τελειώσουν το φαγητό ή το γάλα τους, συνεχής παρότρυνση να αδειάζουν το πιάτο τους, επιβράβευση με επιδόρπιο, τιμωρία με στέρηση ενός αγαπημένου φαγητού κλπ, διαταράσσουν τους φυσικούς ρυθμούς της κατανάλωσης τροφής.

Η διατροφική εκπαίδευση των παιδιών και τα βήματα που μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς για την ενίσχυση των υγιεινών συμπεριφορών και συνηθειών γύρω από τα τρόφιμα, περιγράφονται παρακάτω.

1. Συμμετοχή των παιδιών στις δραστηριότητες του φαγητού

Η εμπλοκή των παιδιών στα ψώνια του σούπερ μάρκετ, στην προετοιμασία του φαγητού, στην επιλογή των γευμάτων, αλλά και στο καθάρισμα-οργάνωση της κουζίνας σε μεγαλύτερες ηλικίες, εμπνέει ενδιαφέρον γύρω από το φαγητό, δίνει το αίσθημα της πρωτοβουλίας και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πρακτικές στην ενσυνείδητη διατροφή.

2. Σερβίρισμα του γεύματος σε επιμέρους συστατικά

Το σερβίρισμα του φαγητού στη μέση του τραπεζιού δίνει τη δυνατότητα στο παιδί να επιλέξει τόσο το μέγεθος της μερίδας του, όσο και τα συστατικά που επιθυμεί στο πιάτο του πχ σάλτσες, γαρνιτούρες κλπ. Έτσι, η μερίδα γίνεται εξατομικευμένη και η διαδικασία του γεύματος πολύ πιο διαδραστική.

3. Το φαγητό ως ψυχαγωγία

Η δοκιμή μίας νέας συνταγής ή οι θεματικές βραδιές με κουζίνες από άλλες χώρες είναι παραδείγματα δραστηριοτήτων που μπορούν να μετατρέψουν το φαγητό σε μία διασκεδαστική εμπειρία για το παιδί και όχι απλώς μία υποχρέωση ή ρουτίνα της ημέρας.

4. Αποφυγή χρήσης του φαγητού ως επιβράβευση

Η χρήση ορισμένων τροφίμων ως «τρόπαια» για μία καλή συμπεριφορά ή ως ανταμοιβές για την κατανάλωση πιο θρεπτικών τροφίμων πχ λαχανικών και οσπρίων, καθιστά τα εν λόγω κεράσματα πολύ ελκυστικά και τους δίνει τη χροιά του απαγορευμένου. Το γεγονός αυτό ενδέχεται να καθιστά τα δωροδοκούμενα τρόφιμα ως έναυσμα για μελλοντικές διαταραγμένες /υπερφαγικές συμπεριφορές.

5. Ουδέτερη ηθική στάση απέναντι σε όλες τις τροφές

Παρατηρείται πως πολύ συχνά επονομάζουμε τρόφιμα ως «καλά» και «κακά», «υγιεινά» και «βλαβερά», κ.ο.κ. Αντίστοιχα, είναι συνηθισμένη η επίπληξη ή η επιβράβευση του παιδιού μετά από την κατανάλωση των εν λόγω προϊόντων. Οι πρακτικές αυτές προσδίδουν μία ηθική χροιά στο φαγητό, που μπορεί να πυροδοτήσει μελλοντικά αισθήματα ενοχής γύρω από τα συγκεκριμένα τρόφιμα και πιθανώς να οδηγήσει σε μία προβληματική διατροφική συμπεριφορά.

6. Περιθώρια έκφρασης προσωπικών προτιμήσεων

Όπως οι ενήλικες, έτσι και κάθε παιδί έχει μοναδικές προτιμήσεις στις γεύσεις και αυτό πρέπει να είναι σεβαστό. Σίγουρα, η εισαγωγή νέων, θρεπτικών τροφών είναι θεμιτό να επιδιώκεται με ωραίο τρόπο, όχι όμως με πίεση και κριτική. Η επικοινωνία και αποδοχή των διατροφικών αρεσκειών και μη, του παιδιού είναι απαραίτητη για τη δημιουργία  ενός ασφαλούς περιβάλλοντος στο τραπέζι του σπιτιού.

Εν ολίγοις, βλέπουμε πως η διατροφική εκπαίδευση των παιδιών και η σχέση τους με το φαγητό ξεκινάει από τη μικρή ηλικία. Η εδραίωση υγιών θεμελίων στη διατροφή και η ανάπτυξη της ενσυνειδητότητας στο φαγητό είναι πολύ σημαντικά σημεία και μπορούν να διευκολύνουν τόσο τους γονείς όσο και τα παιδιά, μετατρέποντας το φαγητό σε μία διασκεδαστική, διαδραστική εμπειρία

Διαβάστε ακόμη για την επιρροή των ΜΜΕ στην παιδική διατροφή.

Το άρθρο Η διατροφική εκπαίδευση των παιδιών εμφανίστηκε πρώτα στο Justlina blog.

Γράφει η διατροφολόγος Εβίτα Στόκα

Σήμερα αποφάσισα να αναφερθώ στην υπερέκθεση των παιδιών στις οθόνες και στην κακή παιδική θρέψη. Δύο φαινόμενα που μαστίζουν την εποχή μας και που, αν και φαινομενικά ανεξάρτητα, είναι ισχυρά αλληλένδετα. Θα δούμε με αριθμούς ποια είναι η επιρροή των ΜΜΕ στην παιδική διατροφή και πως μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους.

Για να δούμε κάποια ενδιαφέροντα στατιστικά δεδομένα:

• Τα παχύσαρκα παιδιά αναγνωρίζουν περισσότερα brands τροφίμων που προβάλλονται σε διαφημίσεις σε σχέση με τα παιδιά φυσιολογικού βάρους.
• 60% των περιστατικών παιδικής παχυσαρκίας φαίνεται να οφείλονται στη διαφήμιση τροφίμων.
• Το 20-25% της ημερήσιας τροφής των παιδιών καταναλώνεται μπροστά σε οθόνη.
• Οι αυξημένες ώρες έκθεσης σε οθόνες συσχετίζονται με μειωμένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, αλλά και με αυξημένη πρόσληψη θερμίδων.

• 60-80% των τροφίμων που διαφημίζονται είναι HFSS, δηλαδή υψηλά σε λίπος, σάκχαρα και αλάτι.
• Τα παιδιά αναγνωρίζουν και δείχνουν προτίμηση σε brands τροφών που προβάλλονται σε διαφημίσεις από την ηλικία των 2-3 ετών, όπου ακόμα δε γνωρίζουν καν ανάγνωση!

Αν, λοιπόν, ακόμα δε σας έπεισα ότι οι διαφημίσεις βλάπτουν κυριολεκτικά την υγεία του παιδιού σας, σκεφτείτε το εξής: Τα παιδιά λόγω του νεαρού της ηλικίας τους είναι ιδιαίτερα επιρρεπή σε οπτικοακουστικά ερεθίσματα. Εκτός αυτού είναι εν δυνάμει καταναλωτές. Εκτιμάται ότι ο καθένας μπορεί στην ενήλικη ζωή του να προσφέρει μέχρι και 10.000€ σε μία εταιρία τροφίμων! Το γεγονός αυτό είναι προφανές ότι τους καθιστά ιδανικούς δέκτες των διαφημίσεων junk food. Σκεφτείτε μόνο πόσα brands σακχαρούχων δημητριακών και συσκευασμένων σνακ όπως πατατάκια κλπ χρησιμοποιούν γνωστά πρόσωπα (ποδοσφαιριστές, ηθοποιούς κλπ) ή καρτούν ώστε να προσελκύσουν το παιδικό κοινό. Το δυστυχές της υπόθεσης είναι ότι τα καταφέρνουν!

Άλλο σύνηθες πρόβλημα είναι η προώθηση στη διαφήμιση ενός μόνο συστατικού του εκάστοτε προϊόντος που είναι φαινομενικά υγιεινό και η εστίαση σε αυτό το συστατικό πχ σοκολάτα με υψηλή περιεκτικότητα σε γάλα, μπισκότα με αλεύρι ολικής άλεσης, φρουτοποτό που περιέχει κάποιες βιταμίνες. Αυτό που παραλείπουν, βέβαια, είναι η εξαιρετικά υψηλή περιεκτικότητα πολλών από αυτών των τροφίμων σε σάκχαρα, συντηρητικά ή/και αλάτι, με αποτέλεσμα να διαστρεβλώνεται η διατροφική του αξία και να θεωρείται θρεπτικό.

Ελέγχετε πάντα ετικέτες τροφίμων και προσπαθήστε να επιλέγετε όσο το δυνατόν ανεπεξέργαστα, μη συσκευασμένα τρόφιμα.

Εν κατακλείδι και αφού έχει γίνει κατανοητό πόσο μεγάλη επιρροή έχουν τα ΜΜΕ στην παιδική διατροφή, είναι συνετό να :

1. αποφεύγεται η αγορά αναγνωρισμένων brands γρήγορου φαγητού και σνακ στο σπίτι και
2. να περιορίζεται ο χρόνος έκθεσης των παιδιών σε οθόνες και διαφημίσεις καθώς είναι θύματα της υπερπροβολής ανθυγιεινών τροφών και brands. (Αυτό μπορεί να γίνει και αυτόματα στο screen time του tablet ή κινητού που έχει πρόσβαση το παιδί).

Όσο νωρίτερα ενταχθούν και εδραιωθούν οι σωστές διατροφικές συνήθειες στη ζωή του παιδιού σας, τόσο καλύτερα τα αποτελέσματα στην τωρινή αλλά και μετέπειτα υγεία του!

Το άρθρο Η επιρροή των ΜΜΕ στην παιδική διατροφή εμφανίστηκε πρώτα στο Justlina blog.